مرتضى مطهري

140

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

مىشود : مسئوليت نگهدارى و مسئوليت سازندگى . رشد عبارت است از شايستگى نگهدارى و بهره بردارى - و از آن جمله سازندگى - سرمايه هاى موجود . 14 . گفتيم كه براى انجام مسئوليتها شناخت حوزه مسئوليت و ميدان مسئوليت ضرورى است ، و گفتيم حوزه مسئوليت به سه بخش تقسيم مىشود : حوزه مسئوليت فردى ، حوزه مسئوليت خانوادگى ، حوزه مسئوليت اجتماعى . بحث امشب ما درباره مسئوليتهاى خانوادگى است . اولين بحث درباره اين موضوع اين است كه ازدواج كه پايه و اساس تشكيل كانون خانوادگى است چيست و از چه مقوله است ؟ به عبارت ديگر چه نوع عقدى است ؟ آيا از نوع بيع و شراء است ؟ از نوع اجاره است ؟ يا از نوع هبه و تمليك است از طرف زن و تملك از طرف مرد ؟ يا از نوع شركت است ؟ يا نوع جداگانه اى است ؟ تحقيق درباره ماهيت ازدواج و تصور ما درباره آن كه چه نوع پيمانى است ، در شناخت مسئوليتها اثر بسزايى دارد . امروز در ميان ما ، به پيروى از فلسفه هاى اروپايى ، چنين معروف و مسلَّم شده است كه ازدواج عبارت است از شركت انتفاعى دو نفر ، يكى از جنس ذكور و ديگرى از جنس اناث با سرمايه هايى انسانى ، جسمى و روحى براى بهره بردارى بيشتر از مواهب و لذات زندگى . طبعاً مسئوليتهايش در حدود مسئوليتهاى يك شركت انتفاعى است . طرفين معامله همان زوجين مىباشند . سرمايه عبارت است از جسم و روح دو طرف براى بهره گيرى از جسم و از عواطف روحى و قلبى يكديگر . پس از ازدواج جسم هريك و قلب و عواطف هريك تعلق به يكديگر [ پيدا مىكند ] ، هر دو مالك جسم و عواطف يكديگر مىشوند . در هر شركت انتفاعى اساس ، سود طرفين است و هركارى ديگر در حاشيه است . به عبارت ديگر مقوّم يك شركت انتفاعى اين است